آخرین وضعیت ۳ ماهواره ایرانی در فضا
چهار گذر روزانه سه مسافر فضایی ایرانی از فراز کشور آغاز مرحله آزمون های مداری
به گزارش گوپا، بررسی داده های دریافتی از ایستگاههای زمینی کشور نشان میدهد ۳ماهواره ایرانی «ظفر۲»، «پایا» و «کوثر» با موفقیت در مدار خورشیدآهنگ در ارتفاع حدود ۵۰۰ کیلومتری زمین مستقر شدند و مراحل اولیه آزمون های مداری، شامل دریافت سیگنال، پایش زیرسامانه ها و تثبیت پارامترهای مداری، مطابق برنامه در حال انجام می باشد و این مأموریت یکی از مهم ترین گامهای عملیاتی صنعت فضایی ایران امسال محسوب می شود.
به گزارش گوپا به نقل از ایسنا، یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ (۲۸ دسامبر ۲۰۲۵)، جمهوری اسلامی ایران یکی از بزرگترین و مهم ترین ماموریت های فضایی خودرا رقم زد و همزمان سه ماهواره ایرانی از پایگاه فضایی وستوچنی در روسیه با استفاده از ماهواره بر روسی سایوز به فضا پرتاب کرد. این پرتاب در پایگاه فضایی وستوچنی در دورترین نقطه شرقی روسیه انجام شد.
ماهواره بر سایوز بعنوان یکی از پیشرفته ترین سایت های پرتاب روسیه مامور پرتاب سه ماهواره «طفر۲»، «کوثر» و «پایا» ایرانی شد. سایوز که یکی از قابل اعتمادترین و شناخته شده ترین راکت های جهان است، این دفعه برای انتقال چند ماهواره همزمان به مدار نزدیک زمین (LEO) به کار گرفته می شود.
مطابق برنامه ریزی ها، این ماهواره ها در ارتفاع حدود ۵۰۰ کیلومتر از سطح زمین قرار گرفتند؛ مداری که برای سنجش از دور، تصویربرداری زمینی و داده های کاربردی مناسب می باشد و با این حال امکان ارتباط و انتقال دیتای سریع با ایستگاه های زمینی را فراهم می آورد.
ماهواره بر سایوز با جرم پرتابی حدود ۳۰۰ تن، یکی از قدیمی ترین و با این حال قابل اعتمادترین پرتابگرهای فعال جهان بشمار می رود و تا حالا صدها ماموریت موفق فضایی را در کارنامه خود ثبت کرده است.
پرتاب ۷ دی این غول ۳۰۰ تنی، سومین مأموریتی است که ماهواره های ایرانی با استفاده از ماهواره بر سایوز به فضا ارسال می شوند و به این ترتیب، برای سومین بار از ظرفیت این پرتابگر سنگین برای پرتاب ماهواره های کشور بهره گرفته شده است.
سایوز یک ماهواره بر سه مرحله ای است؛ اولین مرحله آن از چهار بوستر جانبی تشکیل شده که در زمان پرتاب، نیروی رانش اولیه را تأمین می کنند. بعد از اتمام سوخت این بوسترها و جدایش آنها، مرحله دوم که در بخش مرکزی قرار دارد وارد مدار پروازی می شود. در ادامه، با روشن شدن موتور مرحله سوم، محموله به سرعت و ارتفاع مورد نظر رسیده و در نهایت پروسه جدایش به انجام می رسد.
در بخش بالایی این ماهواره بر، بلوک انتقال (Upper Stage / Transfer Block) قرار دارد که وظیفه تزریق دقیق محموله ها به مدارهای تعیین شده را بر عهده دارد. در این مأموریت، نزدیک به ۵۰ ماهواره بر روی این بلوک نصب شده اند.
پرتابی که روز ۷ دی با ماهواره بر ۳۰۰ تنی سایوز انجام شد، از نوع پرتاب اشتراکی (Rideshare) بود. در این نوع پرتاب، یک یا چند ماهواره بعنوان محموله اصلی تعریف می شوند و سایر ماهواره ها بعنوان محموله های ثانویه یا جانبی، در آن واحد و با یک پرتابگر به فضا ارسال می شوند.
در این مأموریت، دو ماهواره روسی بعنوان محموله های اصلی درنظر گرفته شده اند و در کنار آنها، مجموعه ای از ماهواره های روسی و غیرروسی، در مجموع حدود ۴۵ تا ۴۶ ماهواره، بصورت اشتراکی پرتاب می شوند.
برمبنای پروسه برنامه ریزی شده تزریق مداری، ابتدا محموله های اصلی در مدار هدف قرار می گیرند و سپس ماهواره های جانبی بصورت مرحله ای و مطابق توالی پروازی از پیش تعیین شده در مدارهای مورد نظر رهاسازی می شوند.
بعد از انجام پرتاب، ماهواره ها برمبنای برنامه پروازی از پیش تعیین شده، بصورت مرحله ای و به نوبت در مدارهای هدف خود تزریق شدند و هر یک پروسه تزریق مستقل خودرا طی کردند.
بنا بر اعلام برنامه پروازی، ۱۹ دقیقه بعد از پرتاب به وقت تهران، نخستین ماهواره ایرانی یعنی ظفر۲ در مدار تعیین شده، تزریق شد. پروسه تزریق این ماهواره حدود یک دقیقه و ۴۰ ثانیه به طول انجام گرفت.
مطابق پیشبینی های عملیاتی، نخستین ارتباط مخابراتی با ماهواره بین ساعت ۲۰: ۳۰ تا ۲۱: ۰۰ شامگاه ۷ دی بوسیله ایستگاه زمینی ماهدشت برقرار شد. بعد از تزریق ماهواره نخست، ماهواره «پایا» و در ادامه ماهواره «کوثر» هم وارد مدار شدند؛ بگونه ای که تزریق ماهواره کوثر حدود ۱۵ دقیقه بعد از تزریق ماهواره قبلی انجام شد.
هم زمان با ورود به مراحل نهائی عملیات، شمارش معکوس پرتاب انجام شد و سه ماهواره ایرانی در آن واحد به فضا پرتاب شدند. در جریان پرواز، در ثانیه ۱۱۸ مأموریت، جدایش مرحله ای انجام شد و فاز اول پرتاب با موفقیت به پایان رسید.
ماهواره های ایرانی در چه مداری قرار گرفتند؟
هر سه ماهواره با موفقیت در مدار LEO (مدار پایین زمین) و در ارتفاعی درخلال ۴۵۰ تا ۵۰۰ کیلومتری مستقر شدند. انتخاب دقیق تر دانشمندان فضایی، نوع خاصی از این مدار به نام مدار خورشیدآهنگ (Sun-Synchronous Orbit یا به اختصار SSO) است.
در این مدار، ماهواره بگونه ای حرکت می کند که همواره با زاویه ای ثابت نسبت به خورشید از فراز زمین عبور می کند. این خصوصیت برای ماهواره های سنجشی حیاتی است؛ چونکه سبب می شود تصاویری که ماهواره در ایام مختلف از یک نقطه (مثلا دریاچه ارومیه یا مزارع گندم) می گیرد، همیشه دارای نور و سایه یکسانی باشند. این «یک دستی نور» به تحلیلگران اجازه می دهد کوچکترین تغییرات عوارض زمین را بدون تداخل تغییرات نوری تشخیص دهند. برای درک بهتر ارزش مدار ۵۰۰ کیلومتری، باید آنرا با دیگر «اتوبان های فضایی» مقایسه کرد:
۱. مدار زمین آهنگ (GEO): این مدار در ارتفاع بسیار بالای ۳۶ هزار کیلومتری قرار دارد. ماهواره ها در آنجا نسبت به زمین ثابت می مانند. این مدار برای پخش تلویزیونی و هواشناسی عالی است، اما به علت فاصله بسیار زیاد، برای تصویربرداری دقیق (جاسوسی یا کشاورزی) مناسب نیست؛ چونکه گرفتن عکس باکیفیت بالا از فاصله ۳۶ هزار کیلومتری تجهیزات بسیار سنگین و لنزهای غول آسایی می طلبد.
۲. مدار میانی (MEO): در ارتفاع حدود ۲۰ هزار کیلومتری قرار دارد و قلمرو ماهواره های GPS و ناوبری است. این مدار برای پوشش گسترده سیگنال های رادیویی طراحی شده و اولویت آن تصویربرداری نیست.
۳. مدار پایین زمین (LEO): جایی است که ایستگاه فضایی بین المللی و ماهواره های تصویربرداری حضور دارند. ارتفاع ۵۰۰ کیلومتری در این دسته، بهترین تعادل را ایجاد می کند: به زمین نزدیک است تا بتوان تصاویری با دقت «متر» گرفت و از سویی آنقدر دور است که غلظت جو سبب سوختن سریع ماهواره نشود.
دریافت نخستین سیگنال های ۳ ماهواره ایرانی از ایستگاه فضایی کشور
سیگنال های سه ماهواره «ظفر ۲»، «پایا» و نمونه دوم «کوثر» در ساعت ۲۲ شامگاه ۷ دی در مرکز کنترل ماهواره ماهدشت، ایستگاه قشم و همینطور مرکز کنترل صاایران دریافت شد و دریافت هم زمان سیگنال ها از چند مرکز کنترلی، بیان کننده پایداری ارتباط و صحت عملکرد سامانه های مخابراتی این ماهواره هاست.
دریافت سیگنال، قدم نخست کلیدی بعد از پرتاب ماهواره ها بشمار می رود و موفقیت در این مرحله، زمینه ضروری جهت ادامه پایش های فنی، تثبیت مداری و آغاز مراحل بعدی ماموریت های پیشبینی شده را فراهم می آورد.
بطور خلاصه، این یک دستی نور به تحلیل گران اجازه می دهد کوچکترین تغییرات عوارض زمین را بدون تداخل تغییرات نوری تشخیص دهند. این مدار برای پخش تلویزیونی و هواشناسی عالی است، اما به سبب فاصله خیلی زیاد، برای تصویربرداری دقیق (جاسوسی یا کشاورزی) مناسب نیست؛ چراکه گرفتن عکس با کیفیت بالا از فاصله ۳۶ هزار کیلومتری تجهیزات خیلی سنگین و لنزهای غول آسایی می طلبد. دریافت اولین سیگنال های ۳ ماهواره ایرانی از ایستگاه فضایی کشور سیگنال های سه ماهواره ظفر ۲، پایا و نمونه دوم کوثر در ساعت ۲۲ شامگاه ۷ دی در مرکز کنترل ماهواره ماهدشت، ایستگاه قشم و همین طور مرکز کنترل صاایران دریافت شد و دریافت هم زمان سیگنال ها از چند مرکز کنترلی، بیان کننده پایداری ارتباط و صحت عملکرد سامانه های مخابراتی این ماهواره هاست.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب