چرا اسلحه مایکروویوی ۱۰۰ گیگاواتی چین مهم است؟
گوپا: انتشار مقاله ای تخصصی از جانب محققان دانشگاه ملی فناوری دفاعی چین (NUDT) درباره ی سیستم های مایکروویو پرقدرت (High-Power Microwave) را باید فراتر از انتشار یک موفقیت فناورانه ارزیابی کرد.
به گزارش گوپا به نقل از مهر؛ بر خلاف رویه رایج قدرت های نظامی که جزئیات فناوری های راهبردی خویش را محرمانه نگه می دارند، این مقاله تصویری نسبتاً دقیق از نسل جدید سیستم های پالسی چین عرضه می کند که توان تولید پالس هایی تا سطح ۱۰۰ گیگاوات را دارند. همین ویژگی، محتوای این مقاله علمی را به یک پیام راهبردی مبدل می کند. پکن توسعه اسلحه های انرژی هدایت شده را وارد مرحله عملیاتی کرده و الان در تلاش است جایگاه خویش را بعنوان یکی از رهبران جهانی این حوزه تثبیت کند.
اهمیت این تحول زمانی آشکارتر می شود که بدانیم رقابت قدرت های بزرگ در سالهای اخیر کم کم از انهدام فیزیکی اهداف به سوی از از کار انداختن الکترونیکی سیستم های دشمن حرکت کرده است. در چنین چارچوبی، اسلحه های مایکروویوی پرقدرت به ابزاری برای فلج سازی زیرساخت های دیجیتال، سیستم های فرماندهی و کنترل، تجهیزات مخابراتی و ماهواره های مدار پایین زمین تبدیل گشته اند.
عبور از نمونه آزمایشگاهی به سیستم عملیاتی
مهم ترین نکته مقاله پخش شده، ادعای عبور فناوری مایکروویو پرقدرت چین از مرحله نمونه های آزمایشگاهی به کاربرد عملیاتی است. محققان دانشگاه ملی فناوری دفاعی چین تصریح می کنند که سیستم های تولید پالس مایکروویوی این کشور طی سالهای اخیر از مرحله «نمونه های عملکردی» به سیستمهایی با کارآمدی بالا و دوام عملیاتی ارتقا یافته اند. این تغییر، صرفا یک پیشرفت مهندسی محسوب نمی گردد، بلکه مبین بلوغ چرخه کامل طراحی، تولید و به کارگیری تسلیحات انرژی هدایت شده در ساختار نظامی چین است.
به گفته محققان، این جهش حاصل سرمایه گذاری گسترده دولت چین در فناوری های مبتنی بر پالس بوده است که وظیفه تولید و تخلیه آنی انرژی بسیار زیاد در بازه های زمانی فوق العاده کوتاه را بر عهده دارد. چنین فناوری هایی زیربنای اصلی اسلحه های مایکروویوی، برخی سیستم های لیزری پرانرژی و تجهیزات پیشرفته جنگ الکترونیک به شمار می روند.
راز دستیابی سیستم چینی به توان ۱۰۰ گیگاوات
دستیابی به توان خروجی ۱۰۰ گیگاوات بر پایه افزایش توان یک مولد منفرد صورت نگرفته است. مقاله توضیح می دهد که محققان چینی با محدودیت های ذاتی سیستم های پالسی، همچون مشکلات عایق بندی و محدودیت تحمل ولتاژ، مواجه بوده اند. بر همین اساس، راه حل انتخاب شده، طراحی معماری ماژولار بوده است. در این تکنیک چندین مولد پالسی کوچک تر با دقت زمانی بسیار بالا بصورت هم زمان فعال می شوند و خروجی آنها بشکل یک پرتو متمرکز ترکیب می شود.
این معماری چندمزیتی، امکان فعالیت هر ماژول در نقطه بهینه عملکرد، افزایش نسبت توان به وزن و ارتقاء قابلیت اطمینان سیستم را فراهم می آورد. محققان دانشگاه ملی فناوری دفاعی چین اعلام نموده اند که سیستم ۱۰۰ گیگاواتی این کشور دقیقا بر همین مبنا توسعه یافته است.
چنین نگاهی از منظر مهندسی اهمیت ویژه ای دارد، برای اینکه مسیر افزایش توان سیستم را بدون گرفتار شدن در محدودیت های فیزیکی یک مولد واحد هموار می کند. همزمان، مقاله به توسعه سیستم های حالت تمام جامد (All-Solid-State) نیز اشاره می کند. این فناوری می تواند قابلیت اطمینان، سرعت واکنش، عمر عملیاتی و هزینه نگهداری این تسلیحات را نسبت به نسل های پیشین بشکل محسوسی بهبود دهد.
میدان اصلی نبرد؛ صورت های فلکی ماهواره ای
یکی از مهم ترین ابعاد مقاله، تمرکز آن بر ضعف شبکه های ماهواره ای مدار پایین زمین (LEO) است. نویسندگان تصریح می کنند که حتی پالس هایی در مقیاس یک گیگاوات نیز می توانند سبب اختلال شدید یا لطمه به تجهیزات الکترونیکی مستقر در ماهواره های مدار پایین شوند. بر همین اساس، سیستم ای با توان چند ده یا صد گیگاوات، در صورت دستیافتن به دقت کافی در هدایت انرژی، ظرفیت بالقوه قابل توجهی برای تهدید صورت های فلکی ماهواره ای خواهد داشت و همین مورد، موفقیت جدید چین را به تهدیدی بالقوه برای شبکه اینترنت ماهواره ای استارلینک بدل ساخته است.
در این میان، اشاره مستقیم مقاله به شبکه هایی نظیر استالینک از منظر راهبردی قابل توجه است. تجربه جنگ اوکراین نشان داد که صورت های فلکی عظیم ماهواره ای دیگر صرفا زیرساخت های ارتباطی تجاری نیستند، بلکه به بخشی از معماری فرماندهی، کنترل، ارتباطات، شناسایی و انتقال داده در میدان نبرد تبدیل گشته اند. همین تحول باعث گشته قدرت های بزرگ به سوی توسعه ابزارهایی برای اخلال، تضعیف یا ازکارانداختن این شبکه ها حرکت کنند.
البته باید میان ظرفیت نظری و توان عملیاتی سیستم مذکور تمایز قائل شد. وارد کردن لطمه حقیقی به ماهواره های فعال مستلزم غلبه بر چالش هایی همچون فاصله زیاد، هدایت دقیق پرتو، پایداری انرژی، جبران تلفات انتشار در جو و کنترل دقیق زمان بندی پالس ها است.
جنگ الکترونیک در راه تحول
به باور خیلی از تحلیل گران، انتشار این مقاله نشان میدهد که چین توسعه اسلحه های مایکروویوی را صرفا برای ماموریت های ضدماهواره دنبال نمی نماید. چنین سیستمهایی می توانند ضد رادارها، مراکز فرماندهی، سیستم های مخابراتی، تجهیزات الکترونیکی حساس، پهپادها و حتی برخی موشک های هدایت شونده نیز به کار گرفته شوند. خاصیت اصلی این تسلیحات آن است که به جای نابودی فیزیکی هدف، عملکرد الکترونیکی آنرا مختل یا متوقف می کنند و همین مورد با روندهای نوین جنگ شناختی، جنگ الکترونیک و نبرد چنددامنه ای هم راستا است.
توسعه دهندگان سیستم مذکور همینطور از توسعه سیستم های پشتیبان مانند واحدهای هیبریدی مبتنی بر خازن های لیتیوم-یون خبر می دهد که قادر هستند حتی در دمای منفی ۴۰ درجه سانتی گراد نیز تقریبا بصورت آنی فعال شوند. چنین خاصیت هایی نشان میدهد که تمرکز توسعه صرفا بر افزایش توان خروجی نبوده، بلکه قابلیت استقرار عملیاتی در محیط های سخت نیز مورد توجه قرار گرفته است.
پیام راهبردی پکن به رقبا
شاید مهم ترین بخش این افشاگری، پیام سیاسی و راهبردی نهفته در آن باشد. نویسندگان مقاله با صراحت اعلام می کنند که چین خویش را در زمره رهبران جهانی فناوری مایکروویو پرقدرت می داند و باور دارد خیلی از رقبا به سبب محدودیت ظرفیت صنعتی، سرمایه گذاری کمتر در پژوهش و توسعه و دسترسی محدود به عناصر کمیاب، در کوتاه مدت توان هم سطح شدن با این کشور را نخواهند داشت.
این ارزیابی را باید در قالب رقابت فناورانه چین و آمریکا تحلیل کرد. طی سالهای اخیر، واشنگتن سرمایه گذاری سنگینی بر تسلیحات انرژی هدایت شده، سیستم های ضدپهپاد و فناوری های جنگ الکترونیک انجام داده است. انتشار جزئیات سیستم ۱۰۰ گیگاواتی چین را می توان تلاشی برای نمایش پیشرفت های داخلی، بازدارندگی فناورانه و ارسال پیام به رقبای راهبردی درباره ی بلوغ ظرفیتهای صنعتی این کشور تلقی نمود.
افشای جزئیات سیستم مایکروویوی ۱۰۰ گیگاواتی چین، صرفا معرفی یک اسلحه جدید نیست. بلکه نشانه ای از تغییر تدریجی ماهیت رقابت نظامی در عصر دیجیتال شمرده می شود. هرچه وابستگی نیروهای مسلح به شبکه های فضایی، سیستم های ارتباطی و تجهیزات الکترونیکی افزایش یابد، ارزش عملیاتی ابزارهایی که بتوانند این زیرساخت ها را بدون تخریب فیزیکی از کار بیندازند نیز بیشتر خواهد شد.
در نهایت، محققان چینی از دستیافتن به سیستم ای ۱۰۰ گیگاواتی سخن گفته اند، اما اطلاعات مستقلی درباره ی عملکرد میدانی، برد مؤثر، دقت هدف گیری یا میزان موفقیت آن ضد ماهواره های حقیقی منتشر نشده است. با این حال، نفس انتشار چنین اطلاعاتی مبین آن است که رقابت آینده قدرت های بزرگ بالاتر از گذشته پیرامون تسلط بر طیف الکترومغناطیسی، صیانت از زیرساخت های فضایی و توسعه تسلیحات انرژی هدایت شده شکل خواهد گرفت.
منبع: گوپا
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب